27 مهر 1398
En | 
زمان انتشار: 07 خرداد 1398
آخرین به‌روزرسانی: ﺳﻪشنبه, 07 خرداد,1398
بازدید: 1388
ضرورت بازنگري در نحوه پرسش سؤال وضع معلولیت درسرشماريها و طرحهاي آماري
ضرورت بازنگري در نحوه پرسش سؤال وضع معلولیت درسرشماريها و طرحهاي آماري

بررسي و شناخت معلوليت و ناتواني در جمعيت از موضوعاتي است كه طي چند دهه گذشته مورد توجه دولت‌ها قرار گرفته است. آمار تعداد افرادی که توانایی انجام برخی فعالیت‌های شخصي و اجتماعی را ندارند و باید به طریقی توسط دولت‌ها حمایت شوند از اطلاعات مهمی است که از طریق سرشماری‌ها یا طرح‌های آمارگیری حاصل می‌شود. در سرشماری‌های مختلف ایران طراحی‌های کاملاً متفاوتی در خصوص این پرسش تجربه شده است.

بررسي و شناخت معلوليت و ناتواني در جمعيت از موضوعاتي است كه طي چند دهه گذشته مورد توجه دولت‌ها قرار گرفته است. آمار تعداد افرادی که توانایی انجام برخی فعالیت‌های شخصي و اجتماعی را ندارند و باید به طریقی توسط دولت‌ها حمایت شوند از اطلاعات مهمی است که از طریق سرشماری‌ها یا طرح‌های آمارگیری حاصل می‌شود. در سرشماری‌های مختلف ایران طراحی‌های کاملاً متفاوتی در خصوص این پرسش تجربه شده است. از تهیه‌ی یک چارچوب برای معلولیت در سرشماری 1375 تا پرسش گسترده‌ی این قلم در سرشماری 1355. در سرشماری‌های 1365، 1385 و 1390 نیز این قلم پرسیده و نتایج آن منتشر شده است. در سال 1383 با تصويب قانون جامع حمايت از معلولان وجود اين پرسش در سرشماري قطعيت يافت.

بر اساس توصیه‌های بین‌المللی، مفهوم ناتوانی (Disability) جایگزین مفهوم معلولیت (Handicap) شده است. مفهوم ناتوانی به محدودیت‌ها و کمبودهای ناشی از یک معلولیت (اختلال) برای یک انسان نرمال اشاره دارد ولی معلولیت به آسیب‌ها و ضایعات (مادرزادی و غیرمادرزادی) برمی‌گردد که فرد را در انجام یک نقش طبیعی (بسته به سن، جنس و عوامل اجتماعی و فرهنگی) محدود می‌کند. هدف از سنجش ناتوانی، ارزیابی برابری فرصت‌ها و امکانات است و این ارزیابی به دولت‌ها برای برنامه‌ریزی جهت فراهم کردن امکانات و زیرساخت‌های لازم برای توانمندسازی یا توانبخشی افراد معلول و ناتوان جامعه کمک می‌کند. اگر دولت‌ها موفق به اجرای این امر مهم شوند گام مهمی را در جهت ارتقای کیفیت زندگی این افراد برداشته‌اند. اهدافی که در این گزارش دنبال ان بوده‌ایم عبارتند از:

‏- بررسی سؤال وضع معلولیت در سرشماری‌های ایران

‏- بررسی رویکردهای موجود در زمینه ناتوانی، معلولیت و سلامت

‏- بررسی و مقایسه سؤال وضع ناتوانی در پرسشنامه برخی از کشورها

‏- ارائه سؤال یا سؤالات پیشنهادی برای سنجش مفهوم ناتوانی

در نهایت براساس توصیه‌های بین‌المللی مجموعه‌ای از پرسش‌ها برای استفاده در سرشماری‌ها و طرح‌ها پیشنهاد می‌شود. این پرسش‌ها در خصوص مشکلات مربوط به سلامت در 6 حیطه‌ی کارکردی: بینایی، شنوایی، راه رفتن، شناسایی، مراقبت از خود و ارتباطات است.اين مقاله توسط حسام خدامرادي كارشناس  دفتر جمعیت، نیروي کار و سرشماري مركز آمار ايران تهيه شده است. براي مشاهده متن كامل به فايل پيوست مراجعه كنيد.

تصاویر
  • ضرورت بازنگري در نحوه پرسش سؤال وضع معلولیت درسرشماريها و طرحهاي آماري
فایلهای پیوست
طراحی سایت