مرکز آمار ایران به عنوان متولی آمار کشور، وظیفه تهیه، تولید و ارایه آمارهای رسمی و هدایت و نظارت فعالیت‌های آماری را برعهده دارد. با توجه به حجم گسترده اطلاعات مکانی در سطح کشور و همچنین نیاز مبرم به مدیریت مجموعه اطلاعات آماری در سطح کشور با توجه به دوره های به هنگام رسانی و تغییرات و با توجه به وضعیت فعلی در ذخیره سازی اطلاعات راه اندازی سیستم جامع مدیریت اطلاعات مکانی آماری امری ضروری می باشد.

 

 در حال حاضر فعالیتهای تهیه و به هنگام رسانی نقشه های آماری، ارائه نقشه های آماری و به هنگام رسانی فایل جغرافیایی در مرکز آمار انجام می­شود. "سیستم جامع مدیریت داده های مکانی مرکز آمار ایران" یکی از طرحهای مصوب در برنامه راهبردی طرح جامع ارتقاء فناوری اطلاعات مرکز آمار ایران می باشد که با توجه به نیاز روزافزون به داده­های مکانی در سطح مدیریتهای کلان مرکز آمار ایران و همچنین اهمیت سازماندهی مدیریت داده­های مکانی مطرح شده است.

 

پایگاه اطلاعات مکانی کشور:

سیستم جامع مدیریت اطلاعات مکانی آماری موسوم به پایگاه اطلاعات مکانی، پایگاه داده‌ مکانی توزیع­یافته و حجیم است که در سطح مرکز آمار و دفاتر آمار و اطلاعات استانها با هدف یکپارچه سازی و استاندارد سازی اطلاعات مکانی مورد نیاز فعالیت های آماری در مرکز آمار طراحی و ایجاد شده است. از جمله اهدافی که در توسعه این سیستم مورد توجه بوده، می­توان به موارد زیر اشاره نمود:

- · تسهیل و تسریع در مدیریت، بهنگام سازی، دسترسی و مشاهده اطلاعات مکانی
- · بهینه سازی امرنظارت بر بهنگام سازی اطلاعات مکانی مرکز با امکان مشاهده، کنترل و تهیه گزارشات به صورت
- · ایجاد امکان حفظ تاریخچه تغییرات اطلاعات مکانی و مشاهده روند تغییرات

- · ایجاد امکان تهیه آخرین فایل جغرافیایی موجود در لحظه درخواست
- · ایجاد امکان بازسازی اطلاعا ت آماری براساس هر گونه تغییرات در سطوح جغرافیایی و تقسیمات کشوری
- · ایجاد امکان مشاهده اطلاعات آماری به همراه اطلاعات مکانی تا کوچکترین سطح از طریق درگاه مرکز آمار و
     بهینه سازی خدمات اطلاع رسانی به کاربران

طراحی سیستم جامع مدیریت اطلاعات مکانی آماری

بر اساس برنامه راهبردی طرح جامع ارتقاء فناوری اطلاعات مرکز آمار ایران، این مرکز وظیفه دارد با استفاده از تکنولوژیهای جدید در عرصه مدیریت اطلاعات مکانی، نسبت به طراحی، ایجاد، تغذیه و به‌روز‌رسانی فایل جغرافیایی مکان محور که مبنای کلیه فعالیتهای میدانی مرکز آمار می­باشد، اقدام نماید. با ایجاد این پایگاه، ابزارهای مناسب به منظور واکشی مستقیم اطلاعات نقشه در سطح کشور بدون نیاز به مکاتبه و طی مراحل وقت گیر اداری در اختیار مرکز قرار خواهد گرفت. دسترسی به آخرین وضعیت فایل جغرافیایی از دیگر مواردی است که در طراحی این سیستم از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. فرایند پیاده سازی شده در این سیستم شامل ورود اطلاعات توسط استانها، به هنگام راسنی نقشه­آماری شهری و روستایی با استفاده ابزارهای ویرایشی، نظارت و تایید توسط ناظران مرکز، ارتباط با پایگاه اطلاعات آماری و ارائه خدمات به کاربران اینترنی پرتال مرکز آمار ایران می­باشد.

راه‌اندازی،‌ توسعه و ساماندهی سیستم جامع مدیریت اطلاعات مکانی ْآماری

مقدمات شناسایی مشاور برای راه­اندازی سیستم از اواخر سال 1385 انجام شد. عملیات اجرای پروژه راه اندازی سیستم از ابتدای سال 1386 آغاز شد. عدم وجود تجربه پیاده‌سازی پایگاه مشابه در کشور به لحاظ وجود بخش بهنگام‌سازی Online اطلاعات مکانی و ابعاد گسترده و جزئیات فنی این سیستم از مهمترین عواملی بود که در اجرای این پروژه در جریان کار اختلال ایجاد نمود. مراحل شناخت و نیاز سنجی این پروژه تا اواخر سال 1386 به طول انجامید. در سال 1387 با تهیه صورت وضعیتی از نیازها و انتظارات دفتر از سیستم، برنامه‌ریزی مجددی برای پیاده سازی ابزارهای تخصصی مورد نیاز از جمله تغذیه و ورود نقشه­های آماری، مدیریت فایل جغرافیایی، بهنگام رسانی، تهیه نقشه های موضوعی، حوزه بندی، جستجو و ارائه اطلاعات انجام شد که تا پایان سال 1387 حدود 80% پیشرفت داشت. اما به دلیل پاره­ای مسایل، به اجبار تغییراتی در تیم فنی و فرایند اجرایی آن بوجود آمد و از سوی شرکت مجری بر لزوم بازنگری در مدل داده، گردش کار و صفحه کاربر تاکید شد. این تصمیم منجر به تکرار مجدد صورت مسئله برای تیم جدید و بازنگری کلی سیستم شد که به لحاظ زمانی پروژه را با تاخیر مواجه نمود.