تاریخچه پایگاه اطلاعات آماری کشور 
 
 

 
بررسی وضع موجود تولید آمار در مرکز آمار ایران و نظام آماری کشور، مؤید تولید اطلاعات آماری به صورت جزیره­ای و پراکنده است. ایرادات این سیستم به صورت خلاصه به شرح زیر است:
  • - ذخیره‌سازی داده‌ها در منابع داده‌ای متنوع و ناهمگون و جزیره‌گونه
  • - وجود ناسازگاری در داده‌ها
  • - فرمت و چارچوب‌های فیزیکی متنوع
  • - نیاز به مدیریت ناسازگاری و تضاد بین داده‌ها و غیره
که این دلایل منجر به وضعیتی می‌شود که اطلاعات هر سازمانی در خود آن واحد معنا دار است و هیچ‌گونه امکان تحلیل و گزارش‌گیری بین بخشی برای تصمیم‌گیری در سطح کلان کشور وجود ندارد. بنا به دلایل فوق،‌ مرکز آمار ایران به دنبال پیاده‌سازی پایگاه اطلاعات آماری کشور- مبتنی بر فناوری انباره داده‌ای- است که بتواند نیاز کاربران عادی و مدیران عالی رتبه نظام را برای کمک به فرایند تصمیم‌گیری کلان مرتفع سازد. تحلیل‌های چند بعدی و گزارشات موردی مهمترین ابزارهای این سیستم‌اند.
 
پایگاه اطلاعات آماری کشور: پایگاه اطلاعات آماری کشور، پایگاه داده‌ای یکپارچه، متمرکز و حجیم است که از منابع داده‌ای توزیع شده‌‌ سازمان‌ها و نهاد‌ها تغذیه شده و بستری مناسب فراهم می‌آورد تا داده‌ها برای پاسخگویی به پرسش‌های تحلیلی به صورت بایگانی شده، سرجمع شده، زمان‌دار، غیر فرار و موضوع‌گرا ذخیره شوند.
در خصوص مفهوم انباره داده نیز لازم به توضیح است که امروزه با رشد صنعت فناوری اطلاعات و کسب تجربیات گوناگون در حوزه جمع‌آوری، ذخیره‌سازی و بازیابی اطلاعات، موضوع «معنا بخشیدن به داده‌ها» و «آسان کردن فرآیند تصمیم‌سازی» چه از دید فناوری اطلاعات و چه از دید علم مدیریت، مورد توجه بسیار قرار گرفته‌است. انباره داده‎ها، فناوری جدیدی است که پس از جمع‌آوری، ذخیره، پاکسازی، تجمیع، تحلیل و بازیابی اطلاعات، فرآیند تصمیم‌گیری را برای مدیران آسان ساخته(مدیران عالی رتبه به هیچ‌گونه تخصص و دانش رایانه برای استفاده از سیستم ندارند) و همچنین باعث سهولت تحلیل داده‌های موجود توسط کارشناسان یک سازمان می‌گردد.

تصمیم‌گیری و تحلیل داده‌ها، فصل مشترک کلیه عملیات یک سازمان است و در یک زنجیره وابسته و فرآیند منسجم منجر به تحقق چشم‌انداز، ماموریت و اهداف سازمان می‌شود. سیستم‌های انباره داده به مدیر کمک می‌کند تا این فرآیند را بخوبی عملیاتی کند. این کار با استفاده از سنجش کیفیت اطلاعات، انجام می­‌شود و تصمیم‌گیری مؤثر بر مبنای اطلاعات صحیح، جامع، به موقع و تحلیل شده صورت می‌گیرد.
 
طراحی پایگاه اطلاعات آماری کشور در سال 1387:
بر اساس برنامه ملی آمار کشور، مرکز آمار ایران وظیفه دارد با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات نسبت به طراحی، ایجاد، تغذیه و به‌روز‌رسانی اطلاعات آماری مورد نیاز پایگاه اطلاعات آماری کشور اقدام نماید. با ایجاد این پایگاه، یک انباره داده‌ای با قابلیت واکشی خودکار اقلام آماری مورد نیاز و گزارش‌گیری تحلیلی به دست خواهد آمد و نیز بستری ایجاد می‌شود تا بتوان به طور خودکار اطلاعات اقلام آماری را از سایر دستگاه‌های اجرایی کشور دریافت و در انباره داده‌ای ذخیره نمود. بر همین اساس در سال 1387 حدود 100 قلم آماری از 5 دستگاه اجرایی منتخب کشور که صحت آنها توسط این مرکز به تایید رسیده است، بصورت خودکار دریافت و در انباره داده‌ای ذخیره شده است. این پایگاه در مرحله طراحی نهایی می‌باشد و در سال‌های آتی اطلاعات و آمار این پایگاه در اختیارکاربران قرار خواهد گرفت.
 
راه‌اندازی،‌ توسعه و ساماندهی پایگاه اطلاعات آماری کشوردر سال 1388:
این طرح از تابستان 1387 در مرکز آمار ایران آغاز و در پاییز همان سال اقلام اطلاعاتی 5 سازمان به صورت خودکار دریافت و در بانک اطلاعاتی ذخیره شد. در سال 1388 پایگاه‌های 4 سازمان دیگر به این پایگاه متصل شدند و مقدمات اتصال پایگاه‌های اطلاعاتی 7 دستگاه اجرایی دیگر به انضمام سازمان‌های تابعه انجام شد. از دیگر اقدامات، تغذیه و اتصال پایگاه‌های مرکز آمار ایران شامل سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن 85-1355، سرشماری‌های کشاورزی 1372 و 1382، طرح‌های آماری هزینه ودر آمد سال‌های84-1376، نیروی کار سال‌های88-1384، اشتغال وبیکاری سال‌های83-1376 و پایگاه اطلاعات مکانی می‌باشد. بدین ترتیب امکان تهیه جداول غیر انتشاراتی و نیز محاسبات مورد نیاز حاصل از نتایج طرح‌های آماری در کوتاه‌ترین زمان و با تنوع جداول مورد نیاز فراهم شده است.
ویژگی های پایگاه اطلاعات آماری کشور
  
    •  - پشتیبانی از تمامی فرمت‌های داده‌ای متداول (به صورتی که می‌توان داده‌های تمامی سازمانها را جمع‌اوری نمود)
    • - اِمکان تحلیل چند بُعدی و پیمایش عمقی و عرضی اطلاعات
    • - رویت تمامی تفکیک‌ها و قابلیت تعمیق در تفکیک‌ها به صورت پویا(مثلاً فارغ التحصیلان دوره متوسطه عمومی به تفکیک سال تحصیلی، جنسیت و رشته تحصیلی)
    • - اِمکان طبقه‌بندی بر اساس مقادیر شاخص‌ها برای کاربران مختلف؛
    • - اِمکان تعریف و مدیریت ابرداده‌های آماری (شامل و نه محدود به: کاربران، گروه‌ها، گزارشات، زمانبندی‌ها، مکعب‌های داده‌ای، ابعاد و شاخص‌ها، و ...)؛
    • - اِمکان تحلیل سری‌های زمانی و سایر تحلیل‌های آماری متداول؛
    • - اِمکان کشف روندها (Trends)؛
    • - اِمکان انجام تحلیل‌های what-if و سایر روش‌های قابلیت پیش‌بینی؛
    • - قابلیت تولید نمودارهای مختلف آماری و گرافیکی؛
    • - اِمکان چاپ گزارشات و نمودارها و صدور آنها به فرمت‌های رایج
    • - اِمکان مرور و ویرایش جزییات پیکربندی گزارش‌ها شامل فیلترها، بخش‌های مخفی، شرایط معرفی‌شده برای اقلام گزارش و غیره توسط کاربران نهایی؛
    • - اِمکان عدم نمایش ردیف‌هایی از گزارش‌ها بنا به شرط یا شروطی خاص؛
    • - اِمکان نمایش درصد مقادیر جمع کل برای شاخص‌ها؛
    • - اِمکان تعریف گروه‌های کاری و کاربران عضو گروه برای دسترسی به گزارشات موجود؛
    • - قابلیت تعریف سطوح امنیتی مناسب هم در ارتباط با پایگاه داده‌ی رابطه‌ای و هم در رابطه با پایگاه داده‌ی تحلیلی؛
    • - مصونیت گزارشات و داده‌ها در مقابل دسترسی‌های غیرمجاز
 شمای فیزیکی پایگاه اطلاعات آماری کشور  
   
 

پایگاه اطلاعات آماری کشور در یک نگاه
   
 
چگونگی کسب اطلاعات در پایگاه های اطلاعات آماری کشور
 
 
 
 
 
 
 
چشم‌انداز پایگاه اطلاعات  آماری کشور
 

 

  • - افزایش سرعت تصمیم‌گیری در سطح کلان کشور
  • - تغییر جریان کاغذی به جریان اطلاعات در امر تصمیم‌گیری
  • - حذف چندگانگی در ارائه آماری رسمی و بین‌المللی
  • - یکپارچه‌سازی داده‌ها